Basisschool De Hoeksteen en CHE werken samen aan betekenisvol onderwijs

Hoe zorg je binnen jouw school nu voor een verdiepende, onderbouwde kwaliteitsslag van het onderwijs? Een manier waarop kinderen zich goed kunnen ontwikkelen en van waarde zijn, nu en later? Basisschool De Hoeksteen in Nijkerk heeft daar samen met de CHE een krachtig initiatief voor opgezet: leerteams. Daarin wordt binnen een uitgebreid onderzoekstraject samen met studenten een belangrijk, eigentijds vraagstuk beetgepakt. Hoe laat je kinderen bijvoorbeeld spelenderwijs in aanraking komen met de basiswaarden van onze democratie?

Lydia en Jelle ⤴️

Het leerteam bestaat uit een aantal pabo-studenten en lector Educatie Gert-Jan Veerman van de CHE, begeleid door leerkracht en pedagogisch regisseur Jelle Rommers en leerkracht en onderwijskundige Lydia Mons–van der Vlist. Laatstgenoemden zijn verbonden aan De Hoeksteen en kartrekkers van het onderzoek. “Vrij uniek is dat het onderzoek hier op de basisschool plaatsvindt en niet op de hogeschool. De studenten lopen stage bij ons, dus je leert elkaar goed kennen. We zien ze gewoon als collega’s”, vertelt Lydia.

Leer- en expertteam aan elkaar koppelen
Hoe wordt zo’n leerteam verder vormgegeven? Lydia vervolgt: “De vierdejaars pabo-studenten gaan aan de slag met een onderzoeksvraag die speelt bij ons op school. Daar koppelen we ons eigen expertteam aan. Dat is een team dat inhoudelijk al bezig is met dit vraagstuk. In ons geval gaat dat over het thema ‘burgerschap’ en ‘sociaal emotioneel leren.’ Daar ontstond een vraagstuk en wij dachten, zouden studenten daar iets mee kunnen en willen? Jelle en ik laveren tussen het leer- en expertteam, we begeleiden het onderzoek en de studenten.” Beiden benadrukken dat persoonlijke inbreng daarbij belangrijk is: “Binnen het vierjarig onderzoekstraject met kernvragen kiezen studenten samen met ons en op basis van hun persoonlijke affiniteit hun eigen onderzoeksrichting”, voegt Jelle daaraan toe.

“Burgerschap is booming”

Blijven spelen
Waarom is het belangrijk om het thema burgerschap in te brengen in groep 4? “Burgerschap is booming”, zegt Jelle met een glimlach. “Het is een heel actueel onderwerp in onderwijsland, maar belangrijker nog: het thema is echt van onze school, we geloven erin en dat vind ik mooi. Het zit niet voor niets in onze slogan: “Persoonsontwikkeling, om van waarde te zijn.”

Aan dat thema werd een belangrijk ingrediënt toegevoegd en zo ontstond een interessante onderzoeksvraag voor de studenten: ‘Hoe kan spel bijdragen aan burgerschapsvorming?’ Jelle: “Ook in groep 4 willen we spel erin houden. Zo heeft onze student interventies ontwikkeld waarop kinderen spelenderwijs in aanraking komen met de basiswaarden van onze democratie. Het gaat dan bijvoorbeeld over samenwerken of overleggen. De student heeft een fictief dorp ontworpen waarbinnen natuurlijk allemaal belangen tegenover elkaar staan. Daar met de groep uit zien te komen, is een mooie en betekenisvolle opdracht voor leerlingen.” In een ander mooi voorbeeld gingen ze het schoolplein op: “De student liet kinderen in viertallen het nieuwe schoolplein inrichten. Om wederzijds begrip te versterken, kregen de kinderen een rol die niet aansluit bij hun gebruikelijke gedrag op het plein. Een kind dat in de pauze juist rust zoekt, speelde een bewegelijk kind dat een speeltoestel zocht dat aan haar wensen voldeed. En andersom.”

Evidence informed en praktijkgericht
Dan de belangrijkste stap van het onderzoek. En dat is niet de stap naar de onderste bureaula van de directeur, benadrukt Lydia. Hoe zorgen ze ervoor dat deze kwaliteitsslag ook daadwerkelijk de klas in komt? “We geven antwoord op vragen als: hoe gaan we dit thema nu verwerken in ons curriculum? Wat hebben leerkrachten nodig om dit in de praktijk te brengen? De student die ik begeleid is dat gaan onderzoeken doormiddel van een zelfscan. Daaruit komt naar voren wat leerkrachten nodig hebben qua kennis, ondersteuning en vaardigheden om de nieuwe burgerschapskerndoelen te implementeren. Op basis van die uitkomsten kunnen we het onderwijs beter, evidence informed inrichten. En dat dus gekoppeld aan spel, want we geloven in de kracht van spel.”

De investering waard
Verdiepend onderzoek doen met een leerteam op school vraagt om een flinke investering. Maar volgens Jelle betaalt dat zich dubbel en dwars uit: “Ik heb zo vaak ervaren dat het waardevol is. Het is een win-winsituatie: studenten krijgen echt een verdieping in hun ontwikkeling, leren kritisch denken en een goed stuk schrijven. En ons houdt het scherp, we worden continue geprikkeld. In zo’n onderzoek zitten zoveel kwaliteitsimpulsen.” Lydia haakt daarop aan: “Normaal heb je niet de slagkracht om verdiepend onderzoek te doen, maar nu wel. Je werkt samen met een team aan de ontwikkeling van je school.”

Voor kind en leerkracht
Jelle sluit af met een oproep aan scholen die ook met leerteam (gaan) werken: “Waarborg dit soort initiatieven goed in structuur en in middelen. Zorg dat de verdiepingsslag blijft gewaarborgd. Kwalitatief goed en evidence informed onderwijs heeft voorwaarden nodig.” Belangrijk, want het werpt op zoveel manieren z’n vruchten af: “Het zorgt voor beroepstrots bij leerkrachten, het straalt uit: wij geven hier echt heel goed onderwijs.” Maar waar ze het uiteindelijk allemaal voor doen, daarover zijn Jelle en Lydia eensgezind en zeggen haast in koor: “Beter onderwijs voor ieder kind!”

Interesse om een leerteam op te starten of verder te versterken door onderzoek?
Neem contact op met het lectoraat Samen Divers van de CHE: samendivers@che.nl